Tískan á sjöunda áratugnum
Á sjöunda áratugnum breyttist tískan mjög mikið og varð róttækari en nokkru sinni fyrr. Kventískan var þó undir áhrif um frá 3. áratugnum í byrjun. Kálfasíð pils, víð eða þröng, komu meðal annars aftur og voru mjög vinsæl. Mitti, brjóst og mjaðmir voru yfirleitt sérstaklega áberandi. Á þessum tíma endurspeglaði tískan glæsileika bandarísku forsetafrúarinnar Jacqueline Kenndy. Auk Pillbox hattarins klæddust konur drögtum í pastel litum. Dragtarjakkarnir voru stuttir með stórum hnöppum. Einnig voru einfaldir kjólar með ferköntuðu sniði mjög vinsælir. Á kvöldin klæddust konur kvöldkjólum með víðu pilsi, flegnu hálsmáli og þröngu mitti. Í hversdagsfatnaði voru capri buxur vinsælar.
Karlmanns föt komu fram í skærari litum en áður. Pífur, hálsklútar og breið bindi með allskonar munstri komu fram á sjónarsviðið og mikið var um kragalausa jakka. Kvöldklæðnaður karla var þægilegar buxur við hneppta skyrtu.
Á miðjum áratugnum tóku Bretar völdin í tískuheiminum með “Mod” tískunni. Nafnið er dregið af orðinu “Modern”, þar sem unga fólkið hafði mikla þörf á einhverju nýju. Þetta unga fólk frá millistéttinni réði lögum og lofum í tískunni á þessum tíma. Konur og menn klæddust mjög svipað og voru með sömu stuttu klippinguna. Mod tískan var sótt til hágæðatískuhúsa í Frakklandi og Ítalíu að einhverju leyti. Klæðskerasaumuð föt voru vinsæl og anorakkinn varð ómissandi. Flest föt voru úr polyester eða akrýl. Mini pilsin urðu enn styttri og mikið var um marglituð mynstur.
Mary Quant byrjaði árið 1966 að framleiða mjög stutt pils sem náðu einungis niður á mið læri. Þau voru einföld, snyrtileg og gerð úr bómull. Það væri rangt að segja að hún hafi fundið upp mini pilsið, heldur sótti hún hugmyndina í hönnun fatahönnuðarins (?) André Courréges‘s frá árinu 1964. Eina breytingin á pilsunum var að hún gerði þau styttri fyrir búðina sína, Baazar. Pilsin voru vinsæl því að þau voru svo öðruvísi og djörf, þess vegna klæddust þeim aðeins ungar stelpur. Mary Quant breytti tískunni varanlega.
Árið 1964 kynnti André Courréges nýja línu, svokallaða “geim“ línuna. Hún innihélt jakkaföt, hvít stígvél, hlífðargleraugu og kassalaga kjóla sem náðu niður á mið læri. Litirnir í þessari tísku voru sterkir og glansandi og oft notaðir með hvítu.
Twiggy Lawson, upprunalega nefnd Lesley Hornby fæddist 19. September árið 1949.
Þegar Lesley var 16 ára gömul varð hún fyrsta fræga unglinga-fyrirsætan. Hún var með stór
augu, löng augnhár og grannan, soldið strákalegan líkama sem var líklegast það sem gerði hana svona fræga.
Twiggy lét klippa og lita á sér hárið, janúar 1966 í Mayfair, London, í The House Of Leonard, sem var í eign hins fræga hárgreiðslumanns, Leonard. Frægur myndtökumaður að nafni Barry Lategan tók myndir af Twiggy með nýju hárgreiðsluna og seinna kom Deidre McSherry, tísku blaðamaður blaðsins „Daily Express“ og sá myndirnar af Twiggy og bað um að fá að hitta ungu stúlkuna. Fáum vikum seinna birtist myndirnar af henni í fréttagrein í blaðinu sem kynnti hana sem „Andlit ársins 1966“.
Fyrir árið 1967 var hún búin að sitja fyrir í Frakklandi, Japan og Bandaríkjunum og hafði verið á forsíðunni á Vouge og The Tattler. Hún var orðin heimsfræg. Á þessum tíma sat hún einnig fyrir í fyrsta sinn fyrir Vogue og ári seinna birtist hún í 13 aðskildum tísku sýningum í alþjóðlegum útgáfum af Vogue.
Ferill hennar var fljótur að byrja þó hún væri bara 167 sentímetra á hæð sem er mjög lítið fyrir fyrirsætu og var 41 kíló. Kærastinn hennar Nigel Davies varð umboðmaður hennar og breytti nafninu sínu í Justin de Villeneuve og sannfærði Twiggy(Lesley) um að breyta nafninu sínu í Twiggy frá „Twigs“ sem var æsku-gælunafnið hennar. Hann var umboðsmaðurinn hennar í heil 7 ár.
Brátt mátti sjá Twiggy í öllum aðal tískublöðunum og hæun fékk alveg upp í 80 dollara á klukkutíma.
Sama ár, 1967 kom hún með sína eigin fatalínu kallaða „Twiggy Dresses“ og þessir kjólar urðu strax gríðarlega vinsælir.
Seinna á árinu kom Twiggy til New York og skrifað var um það í hverju einasta blaði.
Twiggy byrjaði rosalega strákalegt útlit þennan áratug, sem innihélt flotta A-snídda kjóla með stífum kraga og hálsbindi, jakkaföt og kjóla í hermannastíl.
Alveg frá byrjun til dagsins í dag hefur Twiggy verið gangrýnd mikið í tískublöðum vegna þess að hún eiginlega réttlætti að vera anorexíumjó fyrir stelpur á hennar aldri. Twiggy var samt náttúrulega mjó, meðan aðrar stúlkur sem eru svona hrikalega mjóar eru líklegast með anorexíu. Hún borðaði alltaf vel. Að vera mjó var bara í genunum hennar.
Jacqueline Kennedy Onassis var þekkt fyrir framlag sitt til list, og fyrir fatastíl og glæsileika hennar og auðvitað vegna þess að hún var forse tafrú Bandaríkjanna frá 1961 til 1963.
Fjölskylduvinurinn og fatahönnuðurinn Oleg Cassini byrjaði að hanna fyrir hana föt á meðan hún var forsetafrú. Hún fór að klæðast „clean cut“ drögtum, kjólum með A sniði og pillbox hottum sem hún gerði að mjög vinsælum stíl sem var kallað „The Jackie Look“.
En seinna, eftir að maðurinn hennar John F. Kennedy var skotinn breyttist fatasmekkurinn hennar mjög mikið. Litir voru í miklu uppáhaldi hjá henni. Hún fór að klæðast víðum jakkafata buxum, stórum jokkum með hornkraga, silki hálsklútum, stórum og hringlóttum sólgleraugum, mikið af skartgripum og fór meira að segja að klæðast buxum á almannafæri.
Jacqueline Kennedy dó úr krabbameini 19. maí árið 1994.
Hippatískan tók algjörlega völdin í lok áratugarins. Konur sem karlar klæddust blómamunstruðum eða batikmunstruðum fötum. Buxurnar voru með útvíðum skálmum og mikið var um víðar mussur. Það þarf ekki annað en að skoða myndir frá Woodstock hátíðinni 1969, til að sjá að þetta “look” var allsráðandi. Ást og friður voru einkunnarorð ungs fólks í poncho, perlum og polka-dot efnum.
Þeir íhaldssamari héldu sig við mini-pilsin og klæddust rúllukragapeysu við og háum stígvélum.
Í byrjun áratugarins var “mod” hártískan vinsælust, þ.e. stutt hringlaga hár.
Bítla-hárgreiðslan byrjaði sem stutt klipping um árið 1963 en 1965-66 síkkaði hártískan þó svo klippingin breyttist ekki og hélt áfram að vera algeng allt fram á sjöunda áratuginn. Þessi klipping var vinsæl fyrir hvíta og spænska menn. Afrískir Ameríkanar voru þó flestir með “afro” hár, þar sem krullunum var leyft að vaxa villt.
Í lok áratugarins hófst hippatímabilið og þá þótti flott að vera síðhærður með skipt í miðju sama hvort þú værir karl eða kona.
Andlits hár þróaðist afar mikið árið 1966 þar sem eiginlega allar mögulegar skeggklippingar voru í sviðsljósinu á einum eða öðrum tíma, meðal annars að hafa langa barta, yfirvaraskegg og alskegg.
Í enda áratugarins breyttist hártískan dramatískt, til dæmis fóru hattar úr tísku og í stað kom “bandanna“.
Oxford skórnir voru mjög vinsælir hjá karlmönnum á sjötta áratugnum, ásamt Loafers og Brouges sem voru rosalega líkir Oxford skónum. Leður sandalar voru gríðarlega eftirsóttir á sumrin og seinna urðu mokkasínur vinsælar sem voru einskonar tísku hönnun af hippastílnum. Snemma á sjöunda áratugnum klæddist yngri kynslóðin Chealse og cowboy stígvélum sem Bítlarnir gerðu vinsæl.
Á þessu tímabili var erfitt að flokka skófatnað kvenna í sérstakt útlit. Konur héldu sig við háhælaða skó með mjóum hæl, þó voru hælarnir minni en á sjötta áratugnum.
Stígvélin komu inn um miðjan áratug þegar André Courreges kynnti flöt, glansandi hvít stígvél sem náðu upp á læri, og vegna míni pilsins birtust hnéhá stígvél.
Go-go stígvélin eru eitt af eftirminnilegustu tísku fyrirbærunum á sjöunda áratugnum. Þessi stígvél voru ‘must‘ í fataskáp kvenna. Sjöundi áratugurinn hefur enn áhrif á tískuna. Margt nýtt var skapað og ungt fólk hafði þörf fyrir að ögra fyrri kynslóðum. Fólk gengur enn í dag í þröngum gallabuxum og hippatískan hefur aldrei horfið að fullu. Þetta tímabil er líklega það mikilvægasta í sögu nútímatísku. |