Hverskonar menntun hefur þú hlotið?
„Ég tók fyrst hjúkrunarfræði hér í háskóla íslands til BS prófs og svo fór ég til Bandaríkjanna og tók meistarapróf í því sem þá var kallað fjölskylduáætlun eða „family planing“ . Eftir það tók ég doktorsnám í Háskóla Íslands.
Svo ég segi ykkur frá því hversvegna ég fór að læra fjölskylduáætlun eða „family planing“ , það nám sem köllum við í dag kynheilbrigðisnám. Ástæðan fyrir því að valdi það var sú, að ég var búin að vera starfandi í Nepal í eitt og hálft ár og þar var ég beðin um að kenna þetta fag. Það vantaði kennara þannig að  ég varð að setja mig inn í þetta í þróunarlandi. Mér fannst þetta svo áhugavertað ég ákvað að læra þetta. Hluti af náminu í Bandaríkjunum var einmitt áhersla á ungt fólk. Ég fór á allar helstu göngudeildir og í skóla þar sem var verið að veita ungu fólki þjónustu. Ritgerðin mín var um ungt fólk og hef ég síðan lagt áherslu á þunganir unglings stúlkna í íslensku samfélagi.“

Þessar rannsóknir sem þú hefur verið að gera, hvað hafa þær leitt í ljós?
„Þær hafa leitt í ljós til dæmis í sambandi við kynhegðun ungs fólks, hvenær ungt fólk byrjar að stunda kynmök og þá er maður að tala um þar náttúrulega eins og hefðbundin kynmök, þá er ég ekki að tala um munnmök eða endaþarmsmök. Og síðan ýmsa þætti í kringum þetta eins og til dæmis notkun getnaðar varna. Það hvort að ungt fólk sé að nota getnaðarvarnir og hvað er að spila með þar inn í. Svo er ég einnig að rannsaka hverskonar þjónustu ungt fólk er að fá í sambandi við þennan málaflokk. Það er stærsti hluti minna rannsókna, að skoða hverjar þarfir ungs fólks eru í sambandi við að fá góða þjónustu.Ég finn að þetta er mjög viðkvæmur málaflokkur. Maður er kannski feimin við að fá kynsjúkdóma eða hræddur við að vera ófrískur. Mín skoðun er sú að við verðum að hafa þjónustu fyrir ungt fólk sem að þeim líður vel með. Mikið af mínum rannsóknum hafa gengið út á það að skoða hvað ungt fólk vill hafa. Hvernig vilja þau hafa þjónustuna svo þeim líði vel.“

Þessar kannanir eða rannsóknir sem þú hefur gert. Hverskonar spurningum varparðu fram?
„Ég er að spyrja t.d. um hvað gæti hindrað ungt fólk í að fara í skoðun og kanna ástand sitt, hvað er það sem gæti hindrað einstaklingin í að nálgast þjónustuna. Er það út af því að hvar hún er staðsett? Hversu langt frá heimilinu hún er? Hvenær hún er opin og hvað það kostar? Allt af þessu gæti hugsanlega haft áhrif á það hvort maður sæki hana eða ekki. Einnig, hvernig er þjónustan á staðnum þegar ég kem þangað? Er hlustað á mig? Tekur fólkið mig alvarlega? Get ég spurt spurninga að vild? Hef ég nægan tíma? Ég spyr aðallega að þessum spurningum.“

Hefur þetta mál haft einhver persónuleg áhrif á þig og hjálpað þér að skilja betur hegðun ungmenna?
„Ég vil að fólk hér á landi og annars staðar eigi fullan rétt á því að fá bestu þjónustuna sem mögulegt er hægt að veita. Til þess verðum við að fá að vita hvernig ungt fólk hugsar. Ég er búin að starfa sem hjúkrunarfræðingur í yfir 30 ár og hef miljón hugmyndir um hvernig hægt væri að framkvæma betri aðstöður, ég get þó ekki framfylgt þeim. Til þess þarf ég að vita hvernig þið hugsið. Ekki væri nógu gott ef það væri bara opið á morgnanna þegar þið eruð í skólanum. Það væri betra ef það væri opið eftir klukkan fjögur á daginn. Allt þetta er ég að hugsa um svo hlutirnir gangi upp. Það er ekki nóg að þjónustan henti aðeins þeim veita hana.

Hafa unglingar leitað mikið til þín?
„Já kannski að nefna fyrst að ég stofnaði fræðslusamtök um kynlíf og barneignir árið 1992. Þið getið farið inn á heimasíðuna www.fkb.is. Ég var formaður fyrstu átta árin og eitt af því sem við unnum að og höfum alltaf unnið að, er í sambandi við ungt fólk. Við viljum reyna að byggja upp ungt fólk þannig kynheilbrigði þeirra sé eðlilegt, að ungt fólk geti ráðið við hlutina þegar kemur að því að taka ákvarðanir um kynlíf. Að við getum tekið góðar og heillumvægilegar ákvarðanir fyrir okkur þegar við höfum þekkinguna. Einnig að við áttum okkur á því hvað er mikilvægt í okkar lífi og að við höfum nóg sjálfstraust, t.d. að við höfum færi á að fara út í búð og kaupa smokkinn þegar við þurfum á honum að halda . Við þurfum að hafa alla þessa þætti þannig að við stöndum sterk þegar kemur að því að taka ákvarðanir.
Í sambandi við fræðslusamtökin um kynlíf og barneignir að við fórum í gang með móttökur í Hinu húsinu hérna í Reykjavík árið 1995. Seinna byrjuðum við að starfa þar og voru samtökin með reglulegar móttökur fyrir ungt fólk. Móttakan var lögð af árið 2000 en þá byrjuðum við að halda vikulega tónleika og alltaf þegar það var hlé gekk ég eða aðrir með körfu með smokkum og bæklingum um kynlíf á milli ungafólksins. Eftir tónleikana fengum við svo nokkra krakka og ræddum um þetta mál. Það var vegna þess að ég vildi vita hvernig þau hugsuðu og hvað þau vildu. Þetta varð eiginlega kjarninn á því að ég fer að búa til spurningarlista 1996 sem var sendur um allt land meðal unglinga, aðallega 18-20 ára. Þá fengum við góða yfirsýn um hvað ungmenni eru að hugsa á Íslandi.“

Þú minntist á 18-20 ára aldurshópinn, en rannsakið þið eitthvað 14-16 ára unglinga?
„Rannsóknir hafa sýnt að fjórðungur 14 ára unglinga segjast hafa haft kynmök einu sinni. Það þýðir það að kannski eru einhverjir byrjaðir fyrir þann tíma og að við þurfum ansi snemma að byrja að fræða ungt fólk um það hvað kynlíf þýðir, hvað það er að stunda kynlíf og hvaða ábyrgð fylgir því. Þegar maður er unglingur langar manni að skoða svo margt og kynnast svo mörgu og eitt af því er náttúrulega kynlíf. Ég meina, það yrði eitthvað óeðlilegt ef maður yrði ekki skotin í einhverjum strák eða einhverri stelpu því það er bara hluti af því að vera unglingur. Á þessum tíma þarf maður bara að átta sig á öllu saman og það er bara þannig þegar maður er 14 ára. Að stunda kynlíf á þeim tíma er náttúrulega ansi snemmt en þetta er allt spurning um hvenær maður sjálfur tilbúin að stunda kynlíf. Þó er maður ansi ungur 14 ára og áttar sig ekki á svo mörum atriðum. Það sem ég vil líka nefna er að oft eru ungar stelpur með eldri strákum, stundum 2 eða 3 árum eldri og bera þá mikla virðingu fyrir þeim vegna aldursins. Þær eru kannski feimnar og þora ekki að segja nei. Ef hann neitar að nota smokkinn hvað gerir hún þá? Segir hún bara nei ég ætla ekkert að sofa hjá þér meir, eða gefur hún eftir? Auðvitað á að styrkja þekkingu þessara stelpna og segja þeim að láta ekki undan.“